Batman. Detective Comics. Gothamski nokturn. Tom 4: Intermezzo - Recenzja

 

Jak dotąd z każdym kolejnym tomem „Gothamski nokturn” zyskiwał na jakości. Zaczęliśmy od opowieści intrygującej, choć nie do końca określonej („Preludium”). Dwa następne albumy dały więcej – na tyle rozbudowały wizję Rama V, że obecnie śmiało można mówić nie tylko o niezwykle udanym komiksie, ale też o jednej z najciekawszych interpretacji postaci Batmana na przestrzeni kilku ostatnich lat. Nic zatem dziwnego, że przed lekturą „Intermezzo” miałem spore nadzieje na to, że nowy album utrzyma ten wysoki poziom.

Rodzina Orghamów realizuje swój plan przejęcia władzy nad Gotham City – żeby osiągnąć zakładany cel, konieczne jest zrobienie czegoś, co nie udało się jeszcze nikomu – wyeliminowanie obrońcy miasta. Tym razem wydaje się jednak, że Mroczny Rycerz stoi na straconej pozycji – jego umysł został zatruty, a czasu na odwrócenie niekorzystnej karty pozostaje coraz mniej.

Omawiany komiks stoi w niejakiej opozycji do innych współczesnych tytułów traktujących o Batmanie. Dzieje się tak dlatego, że bardzo mało tu samego Nietoperza – na kartach „Intermezzo” zmaga się on z podaną mu przez przeciwników trucizną i zamiast być czynnym uczestnikiem wydarzeń, jest kimś, kto potrzebuje ratunku. To zupełnie inne podejście niż to, do którego przywykliśmy – nie ma tu tak wiele akcyjnej bezpośredniości jak zwykle, zamiast tego zostajemy uraczeni historią, w której to inni muszą wymyślić, w jaki sposób dojść do wyznaczonego celu. W ten sposób tytuł serii „Detective Comics” pozostaje żywy, mimo wyłączenia z akcji tego, kto zazwyczaj popisywał się detektywistycznymi umiejętnościami. To bardzo ciekawy zabieg.

Odsunięcie na bok Mrocznego Rycerza jest o tyle interesujące, że możemy na własne oczy przekonać się, jak ważny jest nie dla swoich sojuszników (bo ci zawsze pójdą za swoim mentorem w ogień), ale dla złoczyńców, z którymi na przestrzeni lat stoczył wiele potyczek, a którzy obecnie aktywnie wspomagają misję ratunkową. Choć obserwowanie Nietoperza, który w znacznej mierze nie ma aktywnego wpływu na bieg wydarzeń, jest osobliwe, to zastosowany przez scenarzystę manewr jest zarazem niezwykle ciekawy – pokazuje bowiem, jak ważny jest główny bohater dla życia mieszkańców Gotham i całego miejskiego ekosystemu, i to mimo działań sił zewnętrznych, pragnących to znaczenie zanegować.

Czwarty tom „Gothamskiego nokturnu” kontynuuje to, co tak podobało mi się w poprzednich częściach. Mówię tu o świetnie wykreowanym przez scenarzystę i rysowników klimacie, który z jednej strony jest mroczny i oniryczny, z drugiej zaś brutalny i przyziemny. Paradoks? Niekoniecznie – Ram V świetnie łączy oba te elementy, używając choćby obrazu Batmana upadłego, który po raz kolejny musi walczyć o los miasta, które chroni, jednak żeby to osiągnąć, najpierw musi uporać się z siłami ciągnącymi go ku ziemi. Tu nie ma łatwych zwycięstw – wszystko okupione jest sporą dawką cierpienia. To przykład komiksu, w którym autentycznie czuć stawkę, co wcale nie jest standardem we współczesnym superhero. To się naprawdę chwali.

Pod względem graficznym komiks dorównuje scenariuszowi. Pierwsze skrzypce gra tym razem Jason Shawn Alexander, który pracował przy większości zeszytów jako główny rysownik. Jego styl jest mroczny i sugestywny, ale zarazem wyjątkowo miły dla oka. Artysta dba zarówno o klimat, jak i o szczegóły, zachowując przy tym wysoki poziom realizmu. Już wiem, że będę wypatrywał kolejnych albumów rysowanych przez tego pana.

Czwarty tom „Gothamskiego nokturnu” trzyma poziom poprzedników – to najważniejszy wniosek płynący z lektury; w moim odczuciu jest to jednak także najlepszy album całej kadencji Ramnarayana Venkatesana jako głównodowodzącego „Detective Comics”. To komiks angażujący, który ma coś do powiedzenia o Nietoperzu, choć paradoksalnie – jego samego jest tu bardzo mało. Główne role grają inni bohaterowie, lecz autor wycisnął z tego niecodziennego pomysłu naprawdę sporo. I jakkolwiek „Intermezzo” nie przekona tych, którym nie podobały się poprzednie trzy tomy, to jeśli złapaliście ten specyficzny klimat, jaki wykreował Ram V, docenicie też najnowszą odsłonę tej opowieści.

Tytuł: Gothamski Nokturn. Intermezzo

Seria: Batman. Detective Comics

Tom: 4

Scenariusz: Ram V, Dan Watters

Rysunki:Jason Shawn Alexander, Liam Sharp i inni

Kolory: Dave Stewart, Caspar Wijngaard i inni

Tłumaczenie: Tomasz Sidorkiewicz

Tytuł oryginału: Batman: Detective Comics Vol. 4: Gotham Nocturne: Intermezzo: Batman, Outlaw

Wydawnictwo: Egmont

Wydawca oryginału: DC Comics

Data wydania: październik 2025

Liczba stron: 180

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Format: 167 x 255

Wydanie: I

ISBN: 978-83-281-7315-6

(Recenzja powstała dzięki współpracy z serwisem Szortal, na którym ukazała się 29. 12. 2025).

Robert Jordan "Koło Czasu. Tom 2: Wielkie polowanie" - Recenzja

Cykl „Koło czasu” należy bez wątpienia do najbardziej rozpoznawalnych serii fantasy. To czternaście obszernych tomów i tysiące stron lektury, które nie bez powodu pokochali fani na całym świecie. Barwni bohaterowie, dobrze zarysowane relacje między nimi, działająca na wyobraźnię magia, polityka i wspaniałe lokacje – to wszystko sprawia, że mamy do czynienia z zasłużonym klasykiem fantastyki. Choć saga miała na późniejszym etapie pewne problemy, jej drugi tom, „Wielkie polowanie”, pozostaje świetną lekturą.

Po starciu pod Okiem Świata Rand i jego towarzysze udają się do Fal Dara, gdzie muszą przemyśleć swoją strategię. Ich dalsze kroki zostają jednak zdeterminowane w momencie, kiedy z miasta skradziony zostaje legendarny artefakt, Róg Valere, który ma poprowadzić legiony zmarłych przed wiekami bohaterów w Ostatniej Bitwie z Czarnym. Grupa poszukiwawcza rusza śladem Sprzymierzeńców Ciemności, dowodzonych przez Padana Faina – człowieka, który próbuje zerwać pęta nałożone na niego przez Ba’alzamona. Losy wszystkich stron konfliktu splotą się w nieoczekiwanym miejscu w obliczu nowego, potężnego zagrożenia.

„Wielkie polowanie” zauważalnie różni się od „Oka świata”. To nadal jest przygodowa fantasy z widocznym momentami lekko młodzieżowym sznytem (uspokajam – naprawdę lekko – to nie jest young adults), ale seria wyraźnie nabiera powagi. Co jednak najistotniejsze – Jordan ewidentnie przestaje czerpać tak dużo z Tolkiena, jak robił to w pierwszym tomie. To naprawdę świetna wiadomość, bo własna tożsamość okazuje się jednym z czynników, które windują „Wielkie polowanie” ponad status zgrabnie napisanej powieści inspirowanej cudzymi wzorcami i stawiają je wyżej od książki otwierającej tę wspaniałą podróż.

Robert Jordan rozwinął świat przedstawiony i bohaterów w bardzo ciekawym kierunku. Już poprzedni tom przyniósł czytelnikom bardzo wyraźne tropy co do tego, kim może być dla świata Rand al’Thor. Tutaj Jordan idzie dalej w tym kierunku i właśnie na Randzie najbardziej koncentruje uwagę. Nasz bohater zaczyna dojrzewać do myśli, że może w istocie jest Smokiem Odrodzonym – kimś, kto ma poprowadzić ludzkość do decydującej bitwy z odwiecznym adwersarzem, i kto według proroctw ma spowodować kolejne pęknięcie świata. Trudne odkrywanie własnego przeznaczenia jest świetnie nakreślone – Rand ma masę wątpliwości, zachowuje też pokorę względem wyroków losu. On nie chce być wybrańcem, ale okoliczności nieustannie pchają go w tym kierunku, co powoli, acz nieubłaganie, kruszy mur jego oporu. Autor daje nam pod rozwagę myśl, że właśnie ktoś taki najlepiej nadaje się do podobnie podniosłej roli – postać pełna pokory, która nie tylko nie łaknie władzy nad innymi ludźmi, ale chętnie oddałaby wszystkie bogactwa za to, by móc żyć spokojnie ze swoją rodziną gdzieś na krańcu świata.

Na kartach „Wielkiego polowania” pojawia się jednak znacznie więcej interesujących bohaterów. Tym razem mniejszą rolę odgrywa Moiraine Sedai, której przybycie do Pola Emonda wprawiło rzeczy w ruch. Początkowo taki stan rzeczy może dziwić, lecz gdy nasza uwaga skupia się na innych postaciach, łatwo przechodzimy nad tym do porządku dziennego. Bo Robert Jordan nieustannie rozwija innych bohaterów. Wielu z nich ulega swego rodzaju przemianie, dojrzewa. Można to powiedzieć chociażby o Perrinie, który godzi się powoli z myślą, że posiada nader niecodzienne zdolności i zaczyna uczyć się, jak z nich korzystać w taki sposób, by nie narazić się na ostracyzm ze strony innych ludzi. Dobre wrażenie robią też postaci kobiece, ze szczególnym wskazaniem na Egwene. Bohaterka przekonuje się na własnej skórze, że nie warto być zbyt łatwowierną, bo osoby o rzekomo dobrych intencjach mogą mieć ukryte motywacje. Bohaterowie przestają być przesadnie czarno-biali, co jeszcze bardziej pozwala czytelnikowi przejąć się ich losami.

Robert Jordan nie zapomina o świecie, w którym toczy się akcja „Wielkiego polowania” i konsekwentnie rozbudowuje jego obraz. Tym razem jednym z najciekawszych elementów okazuje się powracająca zza oceanu Aryth armia potomków Artura Jastrzębie Skrzydło. Niezwykle interesująco prezentują się przede wszystkim ich umiejętności „radzenia sobie” z kobietami posiadającymi predyspozycje do przenoszenia Jedynej Mocy. Ten wątek pojawia się w dalszej części powieści i z tego względu wolałbym uniknąć szczegółów, ale w niczym nie zaszkodzi powiedzieć, że Jordan wykreował zagrożenie, którego potencjał wydaje się nieograniczony i może mieć istotny wpływ na losy świata. Czy tak się rzeczywiście stanie, pokażą kolejne tomy.

Sposób pisania Roberta Jordana jest charakterystyczny i jeśli gdzieś upatrywałbym jakichś mankamentów, to właśnie na tym polu. Autor lubi opisy – czasami poświęca sporo miejsca nakreśleniu tego, jak dany bohater jest ubrany, albo w jakim miejscu się znalazł. Na szczęście nie jest to doprowadzone do przesady, choć momentami widać, że jeśli autor nie chwyci swojej weny na smycz (jak Seanchanie swoje damane), to kolejne części cyklu mogą cierpieć na syndrom przegadania. Autorowi nigdzie się nie spieszy, co widać zwłaszcza w środkowej części powieści. Początek i zakończenie są bardzo dynamiczne, jednak w „Wielkim polowaniu” znajdziemy też fragmenty naprawdę powolne. W moim odczuciu nie jest to poważna wada – rozbudowuje obraz świata przedstawionego – ale dla niektórych czytelników rzecz może być odczuwalna i irytująca.

Druga część „Koła czasu” to bardzo dobra powieść, w moim odczuciu stojąca wyżej aniżeli i tak już bardzo solidne „Oko świata”. Dzięki ograniczeniu zbyt widocznych inspiracji Tolkienem i pogłębieniu rysu psychologicznego bohaterów, snuta przez Roberta Jordana opowieść stała się jeszcze bardziej angażująca i stanowi ogromną zachętę do dalszego poznawania tego monumentalnego cyklu.

Autor: Robert Jordan

Tytuł: Wielkie polowanie

Tytuł oryginału: The Great Hunt

Tłumaczenie: Katarzyna Karłowska

Wydawca: Zysk i S-ka

Data wydania: październik 2025

Liczba stron: 884

ISBN: 978-83-8335-740-9

Anthony Ryan "Trylogia Kruczy Cień. Tom 1: Pieśń krwi" - Recenzja

 

Wcale nie jest tak łatwo napisać dobrą powieść fantasy. Fabuł osadzonych w wymyślonych światach jest ogromna ilość, podobnie jak opisywanych w nich przeróżnych systemów magii, więc powiedzenie czegoś nowego w tym gatunku graniczy wręcz z niemożliwością. Podejrzewam, że jest jeszcze trudniej, kiedy jest się debiutantem, bez wyrobionego nazwiska. A kimś takim był Anthony Ryan, kiedy pisał „Pieśń krwi”. W moje ręce trafiło drugie polskie wydanie tej powieści. Pomyślałem sobie, że jeśli po książkę sięga kolejny wydawca, musi to znaczyć, że jest w niej coś więcej niż gatunkowa odtwórczość. Czy faktycznie?

Vaelin Al Sorna zostaje podrzucony przez ojca pod bramę Szóstego Zakonu. Tam ma się szkolić na wojownika Wiary – niezłomnego rycerza, którego zadaniem będzie wykonywanie misji służących zarówno Wierze, jak i Królestwu. Młodzieniec rozpoczyna mordercze szkolenie, walcząc jednocześnie z uczuciem rozczarowania decyzją ojca. Bo co może kierować człowiekiem, żeby porzucił własne dziecko w obcym miejscu? Vaelin z każdym rokiem nabiera doświadczenia, a po zakończeniu szkolenia wyrusza w końcu w świat, w którym czekają go niebezpieczeństwa, o których istnieniu nie miał dotąd pojęcia.

Przez bardzo długi czas „Pieśń krwi” jest standardowo skonstruowaną powieścią fantasy. Autor korzysta ze schematu, zakładającego opis szkolenia bohatera i nabywania przez niego doświadczenia. I generalnie trudno jest uczynić z tego faktu zarzut. Vaelin po prostu musiał nabrać doświadczenia – jego charakter musiał wyewoluować, a on sam dojrzeć. Tę podróż Anthony Ryan kreśli rzetelnie. Początkowo nieco raziło mnie, że bohater jest nad wyraz poważny i wcale nie wydaje się dziesięciolatkiem (w takim wieku go poznajemy), ale potem przypomniało mi się,  że jest to ktoś porzucony przez rodzica w obcym miejscu. Prawdopodobnie sam bym w takiej sytuacji zatracił dziecięcą niewinność. 

Z każdą kolejną stroną Al Sorna nabiera charakteru i się rozwija – to bohater zasadniczo pozytywny, ale niepozbawiony mrocznych stron. Wraz z rozwojem fabuły coraz lepiej poznaje sam siebie, swoje ograniczenia i silne strony. Nie ma tu niczego nowatorskiego, ale Ryan porusza się na polu kreacji charakterologicznej bardzo rzetelnie. Na kartach „Pieśni krwi” jest miejsce także dla wielu postaci drugoplanowych, które wcale nie stanowią jedynie wypełnienia tej powieści – każdy ma swoją rolę do odegrania i stanowi istotny element całości.

Anthony Ryan umiejętnie ukrywa niektóre cechy bohaterów i fabularne szczegóły, by w odpowiedniej chwili wyciągnąć na wierzch elementy, których się nie spodziewaliśmy, a które wzbogacają obraz świata przedstawionego i wzmagają zainteresowanie odbiorcy. Dzieje się tak szczególnie w końcowej fazie opowieści, a wraz z tym idzie coś, co uznaję za wadę tej książki – wcześniej zdarzały się momenty, w których „Pieśń krwi” była nieco zbyt monotonna. Ryan nie zawsze potrafił dobrze wyczuć, w jakim tempie prowadzić tę opowieść, żeby pozostała ekscytująca. Nie jest to wielka wada, choć da się ją zauważyć; mam jednak nadzieję, że ta cecha zniknie w kolejnych tomach „Kruczego cienia”. 

Przez większą część „Pieśń krwi” pozostaje fantasy z gatunku tych bardzo przyziemnych. Pierwsze skrzypce odgrywają tu szkolenie bohatera, polityka i zbrojne konflikty. Magia? Jest, ale raczej przewija się w tle, nie jest też tak wprost nazywana. Dopiero później ten element świata przedstawionego dochodzi do głosu, choć wydaje się, że raczej stanowi zapowiedź kierunku, w jakim Ryan pójdzie w dwóch kolejnych tomach. Ta zmiana kierunku jawi się jako naprawdę ekscytująca – autor dobrze podbudowuje ją fabularnie, dzięki czemu z jeszcze większym zainteresowaniem śledzimy rozwój opowieści.

Nie zawsze czytało mi się „Pieśń krwi” tak samo dobrze. Były w tej lekturze momenty, kiedy mówiłem sobie, że na tym tomie kończę i nie będę czytał dalej, ale później Ryan włączał wyższe obroty i ostatecznie sprawił, że po przeczytaniu całości po prostu chcę się dowiedzieć, jak wszystko potoczy się dalej. To powieść, która początkowo jest dość leniwa i miewa problemy ze złapaniem właściwego tempa, a także nie jest szczególnie odkrywcza, ale w ostatecznym rozrachunku okazuje się jednak naprawdę interesująca i warta uwagi.

Autor: Anthony Ryan

Tytuł: Pieśń krwi

Tytuł oryginału: Blood Song

Tłumaczenie: Marcin Kiszela

Wydawca: Fabryka Słów

Data wydania: czerwiec 2024 (drugie polskie wydanie)

Liczba stron: 768

ISBN: 978-83-8375-023-1